{"id":409,"date":"2021-01-10T12:57:54","date_gmt":"2021-01-10T11:57:54","guid":{"rendered":"http:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/?page_id=409"},"modified":"2021-08-04T14:09:26","modified_gmt":"2021-08-04T12:09:26","slug":"ludwika-sniadecka","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/ludwika-sniadecka\/","title":{"rendered":"Ludwika \u015aniadecka"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/td>Ludwika Kornelia \u015aniadecka<\/td><\/tr>
Data i miejsce urodzenia<\/strong><\/td>4 sierpnia 1802 roku
Wilno<\/td><\/tr>
Data i miejsce \u015bmierci<\/strong><\/td>22 lutego 1866 roku
Konstantynopol (dzi\u015b Stambu\u0142)<\/td><\/tr>
Rodzice<\/strong><\/td>J\u0119drzej \u015aniadecki (1768-1838)
Konstancja z Miku\u0142owskich (ok. 1770-1830)<\/td><\/tr>
Rodze\u0144stwo<\/strong><\/td>Zofia (1798-1880)
J\u00f3zef (1799-1859)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Ludwika \u015aniadecka, polska dzia\u0142aczka w Turcji i m\u0142odzie\u0144cza mi\u0142o\u015b\u0107 Juliusza S\u0142owackiego<\/a>. Jej ojcem by\u0142 J\u0119drzej \u015aniadecki, profesor medycyny i chemii na Uniwersytecie Wile\u0144skim, na kt\u00f3rym wyk\u0142ada\u0142 r\u00f3wnie\u017c August B\u00e9cu<\/a>, ojczym S\u0142owackiego. Dziewczyna przyja\u017ani\u0142a si\u0119 z c\u00f3rkami profesora B\u00e9cu, Aleksandr\u0105<\/a> i Hersyli\u0105<\/a>, i w\u0142a\u015bnie poprzez przyszywane siostry Julek pozna\u0142 pann\u0119 \u015aniadeck\u0105. On mia\u0142 14 lat, a ona 21 – trudno wi\u0119c oczekiwa\u0107 od doros\u0142ej ju\u017c panienki, by powa\u017cnie interesowa\u0142a si\u0119 (z jej punktu widzenia) sporo m\u0142odszym od niej ch\u0142opakiem. W dodatku Ludwika nie by\u0142a typow\u0105 dziewczyn\u0105 swoich czas\u00f3w – czytywa\u0142a Byrona<\/a> i pani\u0105 de Stael<\/a>, pisa\u0142a kr\u00f3tkie utwory proz\u0105 po francusku i wierszem po polsku, dzia\u0142a\u0142a w amatorskim teatrze, je\u017adzi\u0142a samotnie konno po lasach oraz nami\u0119tnie ta\u0144czy\u0142a na balach. Jej serce zdoby\u0142 przystojny oficer carski, W\u0142odzimierz Rimski-Korsakow, syn gubernatora Litwy. W tym czasie by\u0142by to skandal – dziewczyna z patriotycznej polskiej rodziny z Rosjaninem? Rodzice stanowczo si\u0119 sprzeciwiali, ale Ludwika niewiele sobie z tego robi\u0142a. Gorzej, \u017ce i sam oficer nie zwraca\u0142 zbytniej uwagi na pann\u0119, a co gorsza wybuch\u0142a wojna rosyjsko-turecka i wojak zosta\u0142 wys\u0142any na front.<\/p>\n\n\n\n

Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej, panna \u015aniadecka otrzyma\u0142a informacj\u0119 o jego \u015bmierci podczas zdobywania Szumli, dos\u0142ownie w ostatnich dniach konfliktu. Wiadomo\u015b\u0107 ta odbi\u0142a si\u0119 mocno na jej zdrowiu, a na dodatek mi\u0142o\u015b\u0107 przerodzi\u0142a si\u0119 nieomal w kult. Pono\u0107 od jednego z koleg\u00f3w W\u0142odzimierza otrzyma\u0142a chust\u0119 ukochanego, kt\u00f3r\u0105 zawiesi\u0142a nad swoim \u0142\u00f3\u017ckiem. Planowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c usun\u0105\u0107 si\u0119 do klasztoru. Dla poratowania jej zdrowia ojciec w 1833 roku wys\u0142a\u0142 j\u0105 do Rygi, co jednak nie da\u0142o spodziewanych rezultat\u00f3w. Nast\u0119pnie Ludwika pojecha\u0142a do Odessy, gdzie przez jaki\u015b czas sp\u0119dza\u0142a ca\u0142e dnie w \u0142\u00f3\u017cku. W 1838 roku zmar\u0142 jej ojciec, J\u0119drzej \u015aniadecki, co pozwoli\u0142o jej zarz\u0105dza\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 przypadaj\u0105cego jej spadku. Sporz\u0105dzi\u0142a wtedy sw\u00f3j testament, na mocy kt\u00f3rego za pieni\u0105dze przeznaczone na jej posag mia\u0142a powsta\u0107 fundacja dobroczynna na ziemi bu\u0142garskiej, u grobu W\u0142odzimierza. Pierwszym krokiem w realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia mia\u0142o by\u0107 odnalezienie cia\u0142a ukochanego w Szumli. W tym celu w 1842 roku wyjecha\u0142a do Stambu\u0142u, z kt\u00f3rego chcia\u0142a kontynuowa\u0107 swoj\u0105 podr\u00f3\u017c.<\/p>\n\n\n\n

W Turcji od p\u00f3\u0142 roku przebywa\u0142 wtedy Micha\u0142 Czajkowski, agent ksi\u0119cia Adama Czartoryskiego. Jego zadaniem by\u0142o os\u0142abianie relacji turecko-rosyjskiej na rzecz Francji i Polski, tworzenie bazy operacyjnej dla polskich d\u0105\u017ce\u0144 niepodleg\u0142o\u015bciowych i wspieranie wszelkich ruch\u00f3w skierowanych przeciw Rosji. Us\u0142yszawszy o misji \u015aniadeckiej postanowi\u0142 jej pom\u00f3c, \u0142\u0105cz\u0105c jej podr\u00f3\u017c z w\u0142asn\u0105 wypraw\u0105 na Dobru\u017c\u0119. Przez nast\u0119pny miesi\u0105c widywali si\u0119 codziennie i prowadzili d\u0142ugie polityczne dysputy. Niebawem zrodzi\u0142o si\u0119 mi\u0119dzy nimi uczucie, cho\u0107 Czajkowski zostawi\u0142 w Pary\u017cu \u017con\u0119 i dzieci. Z czasem Ludwika coraz bardziej wspiera\u0142a Micha\u0142a w jego dzia\u0142alno\u015bci politycznej, a\u017c stali si\u0119 niemal nieroz\u0142\u0105czni.<\/p>\n\n\n\n

W 1845 roku w\u0142adze rosyjskie za\u017c\u0105da\u0142y od Turcji wydalenia polskich agent\u00f3w. Ekstradycji tej nie podlegali tylko ci, kt\u00f3rzy przyj\u0119li islam i podda\u0144stwo tureckie. Czajkowski wi\u0119c, widz\u0105c w tym ostatni\u0105 desk\u0119 ratunku, przeszed\u0142 na muzu\u0142manizm i przyj\u0105\u0142 imi\u0119 Sadyk. Ludwika nie posz\u0142a w jego \u015blady, jednak nadal prowadzi\u0142a jego biuro i korespondencj\u0119 oraz sama pisa\u0142a raporty i listy. Wsp\u00f3lnie zbudowali osad\u0119 dla polskich uciekinier\u00f3w – Adampol, na cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0119cia Adama Czartoryskiego, istniej\u0105c\u0105 do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n

Niebawem wybuch\u0142a kolejna wojna turecko-rosyjska. Sadyk sformowa\u0142 oddzia\u0142 pos\u0142usznych polskich \u017co\u0142nierzy i w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do walk, jednak r\u00f3\u017cnice religijne znacznie utrudnia\u0142y mu porozumienie ze stronnictwem polskim w Pary\u017cu. W 1855 roku niedawno owdowia\u0142y Adam Mickiewicz<\/a> wyrazi\u0142 swoj\u0105 gotowo\u015b\u0107 pomocy, wi\u0119c ksi\u0105\u017c\u0119 Czartoryski wys\u0142a\u0142 go do Turcji wraz ze swoim synem, W\u0142adys\u0142awem. Ludwika z niecierpliwo\u015bci\u0105 oczekiwa\u0142a wizyty s\u0142ynnego poety, kt\u00f3rego pami\u0119ta\u0142a z czas\u00f3w m\u0142odo\u015bci. On r\u00f3wnie\u017c j\u0105 rozpozna\u0142 i sp\u0119dzili wiele czasu na wspominaniu Wilna sprzed procesu filomat\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy Czajkowskim i Mickiewiczem uk\u0142ada\u0142a si\u0119 wy\u015bmienicie, zw\u0142aszcza \u017ce poeta nie pot\u0119pia\u0142 jego przej\u015bcia na islam. Trud obozowego \u017cycia odbi\u0142 si\u0119 jednak niebawem na zdrowiu Adama, kt\u00f3ry po kr\u00f3tkiej chorobie zmar\u0142 niespodziewanie. Sadyk my\u015bla\u0142 pochowa\u0107 go w Turcji, lecz Ludwika twierdzi\u0142a, \u017ce poeta powinien spocz\u0105\u0107 w Pary\u017cu, przy rodzinie. Ostatecznie ksi\u0105\u017c\u0119 Czartoryski nakaza\u0142 sprowadzenie zw\u0142ok do Francji.<\/p>\n\n\n\n

Niebawem wojna dobieg\u0142a ko\u0144ca, a Sadyk po rozwi\u0105zaniu swojego oddzia\u0142u nie umia\u0142 odnale\u017a\u0107 ponownie swojej drogi. \u015aniadecka zach\u0119ca\u0142a go, by powr\u00f3ci\u0142 do pisania, kt\u00f3re zarzuci\u0142 na rzecz polityki. Wkr\u00f3tce Sadyka mianowano komendantem granicy greckiej. Wci\u0105\u017c jednak prowadzili w Stambule dom otwarty. Zdrowie Ludwiki coraz bardziej si\u0119 pogarsza\u0142o, wynaj\u0119\u0142a wi\u0119c dom letni w miejscowo\u015bci Beylier-Koy na azjatyckim wybrze\u017cu. Po \u015bmierci ksi\u0119cia Adama Czartoryskiego wi\u0119zi Sadyka z emigracj\u0105 wyra\u017anie os\u0142ab\u0142y, zw\u0142aszcza \u017ce w Hotelu Lambert prym wi\u00f3d\u0142 jego rywal, W\u0142adys\u0142aw Zamoyski.<\/p>\n\n\n\n

W 1861 roku odwiedzi\u0142 Stambu\u0142 W\u0142adys\u0142aw Mickiewicz<\/a>, syn Adama, w\u0119druj\u0105cy \u015bladami ojca, i spotka\u0142 si\u0119 ze \u015aniadeck\u0105 i Czajkowskim. Gdy za\u015b na terenach polskich wybuch\u0142o powstanie styczniowe, Ludwika i Sadyk chcieli ruszy\u0107 mu zbrojnie z pomoc\u0105, w\u0142adze tureckie jednak si\u0119 nie zgodzi\u0142y. Po upadku insurekcji \u015aniadecka, \u015bwiadoma zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 ko\u0144ca, spisa\u0142a nowy testament, powierzaj\u0105c W\u0142adys\u0142awowi Mickiewiczowi piecz\u0119 nad swoimi m\u0142odzie\u0144czymi utworami literackimi. Zmar\u0142a w wieku 63 lat i pochowano j\u0105 na stoku wy\u017cyny Alemdagu, g\u00f3ruj\u0105cej nad Bosforem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ludwika Kornelia \u015aniadecka Data i miejsce urodzenia 4 sierpnia 1802 rokuWilno Data i miejsce \u015bmierci 22 lutego 1866 rokuKonstantynopol (dzi\u015b Stambu\u0142) Rodzice J\u0119drzej \u015aniadecki (1768-1838)Konstancja z Miku\u0142owskich (ok. 1770-1830) Rodze\u0144stwo Zofia (1798-1880)J\u00f3zef (1799-1859) Ludwika \u015aniadecka, polska dzia\u0142aczka w Turcji i m\u0142odzie\u0144cza mi\u0142o\u015b\u0107 Juliusza S\u0142owackiego. Jej ojcem by\u0142 J\u0119drzej \u015aniadecki, profesor medycyny i chemii na Uniwersytecie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/409"}],"collection":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=409"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/409\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1843,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/409\/revisions\/1843"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}