{"id":356,"date":"2021-01-10T11:21:59","date_gmt":"2021-01-10T10:21:59","guid":{"rendered":"http:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/?page_id=356"},"modified":"2022-01-16T13:46:50","modified_gmt":"2022-01-16T12:46:50","slug":"mary-shelley","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/mary-shelley\/","title":{"rendered":"Mary Shelley"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/td>Mary Wollstonecraft Shelley z domu Godwin<\/td><\/tr>
Data i miejsce urodzenia<\/strong><\/td>30 sierpnia 1797 roku
Londyn<\/td><\/tr>
Data i miejsce \u015bmierci<\/strong><\/td>1 lutego 1851 roku
Londyn<\/td><\/tr>
Rodzice<\/strong><\/td>William Godwin<\/a> (1756-1836)
Mary z domu Wollstonecraft<\/a> (1759-1797)
Mary Jane z domu Vial (1768\u20131841) – macocha<\/td><\/tr>
Rodze\u0144stwo<\/strong><\/td>Fanny Imlay (1794-1816) – przyrodnia siostra
Charles Gaulis Clairmont (1795-1850) – przyrodni brat
Claire Clairmont<\/a> (1798-1879) – przyrodnia siostra
William Godwin Jr (1803-1832) – przyrodni brat<\/td><\/tr>
M\u0105\u017c<\/strong><\/td>Percy Bysshe Shelley (1792-1822)<\/a><\/td><\/tr>
Dzieci<\/strong><\/td>Clara (1815-1815)
William (1816-1819)
Clara Everina (1817-1818)
Percy Florence<\/a> (1819-1889)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Mary Wollstonecraft Shelley, angielska poetka i pisarka, autorka powie\u015bci „Frankenstein, czyli wsp\u00f3\u0142czesny Prometeusz”, by\u0142a c\u00f3rk\u0105 Williama Godwina<\/a>, prezbiteria\u0144skiego pastora i publicysty znanego z anarchistycznych pogl\u0105d\u00f3w, i Mary Wollstonecraft<\/a>, r\u00f3wnie\u017c pisarki, intelektualistki i obro\u0144czyni praw kobiet. Pani Wollstonecraft zmar\u0142a dziesi\u0119\u0107 dni po narodzinach c\u00f3rki na skutek gor\u0105czki po\u0142ogowej, a dziewczynk\u0105 oraz jej przyrodni\u0105 siostr\u0105, Fanny Imlay, zaj\u0105\u0142 si\u0119 ojciec. Godwin nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej po\u015blubi\u0142 s\u0105siadk\u0119, Mary Jane Vial Clairmont, pann\u0119 z dw\u00f3jk\u0105 nie\u015blubnych dzieci – synem Charlesem i c\u00f3rk\u0105 Jane<\/a>, r\u00f3wie\u015bniczk\u0105 Mary Godwin.<\/p>\n\n\n\n

O ile ojciec zapewni\u0142 Mary staranne wykszta\u0142cenie (a czytania uczy\u0142 j\u0105, ka\u017c\u0105c odczytywa\u0107 nazwisko matki wyryte na grobie), o tyle nie wype\u0142ni\u0142 emocjonalnej pustki po zmar\u0142ej matce. Przeciwnie \u2013 praktycznie nie okazywa\u0142 dorastaj\u0105cej c\u00f3rce \u017cadnych cieplejszych uczu\u0107. Nie umia\u0142a r\u00f3wnie\u017c nawi\u0105za\u0107 bliskiej relacji z macoch\u0105, kt\u00f3ra nie rozumia\u0142a intelektualnych ambicji pasierbicy.<\/p>\n\n\n\n

Gdy Mary mia\u0142a 16 lat, do domu Godwin\u00f3w zawita\u0142 m\u0142ody poeta Percy Bysshe Shelley<\/a>, s\u0142yn\u0105cy z ekscentrycznego zachowania i radykalnych pogl\u0105d\u00f3w. Percy ogromnie szanowa\u0142 Godwina i jego zmar\u0142\u0105 \u017con\u0119, jednak to ich c\u00f3rka sprawi\u0142a, \u017ce bywa\u0142 u nich coraz cz\u0119\u015bciej. Imponowa\u0142a mu jej inteligencja, oczytanie i otwarte pogl\u0105dy, a ol\u015bniewaj\u0105ca uroda \u2013 jasnorude w\u0142osy, wysokie czo\u0142o i zgrabna figura \u2013 tylko wzmaga\u0142y jego poci\u0105g do dziewczyny. Jednak to ona zrobi\u0142a pierwszy krok. Podczas jednej z potajemnych schadzek na cmentarzu przed grobem swojej matki wyzna\u0142a mu mi\u0142o\u015b\u0107. Pono\u0107 w tamtym miejscu i w tamtej chwili straci\u0142a z nim dziewictwo.<\/p>\n\n\n\n

Wprawdzie Percy nie ukrywa\u0142, \u017ce mia\u0142 ju\u017c \u017con\u0119, Harriet, i dw\u00f3jk\u0119 dzieci, lecz nie utrzymywa\u0142 z nimi kontaktu i to z Mary pragn\u0105\u0142 zwi\u0105za\u0107 swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Jej za\u015b nie przeszkadza\u0142 stan cywilny partnera, wierz\u0105c, \u017ce owo ma\u0142\u017ce\u0144stwo przynajmniej w sferze uczu\u0107 nale\u017ca\u0142o ju\u017c do przesz\u0142o\u015bci. Pan Godwin, niegdysiejszy przeciwnik instytucji ma\u0142\u017ce\u0144stwa, nie zaakceptowa\u0142 ich zwi\u0105zku. M\u0142odzi postanowili uciec wraz z Jane Clairmont, przybran\u0105 siostr\u0105 Mary, i udali si\u0119 do Francji.<\/p>\n\n\n\n

Podr\u00f3\u017c okaza\u0142a si\u0119 jednak zdecydowanie mniej romantycznym prze\u017cyciem, ni\u017c kt\u00f3rekolwiek z nich oczekiwa\u0142o. Wprawdzie wsp\u00f3lnie czytali dzie\u0142a Mary Wollstonecraft i prowadzili wsp\u00f3lny dziennik, jednak nieporozumienia i trudy codziennego dnia wdawa\u0142y im si\u0119 we znaki. Jane za\u015b postanowi\u0142a zmieni\u0107 swe \u201ezwyczajne\u201d imi\u0119 na bardziej \u201eromantyczne\u201d, Claire. Z ogarni\u0119tego wojn\u0105 Pary\u017ca ca\u0142\u0105 tr\u00f3jk\u0105 przenie\u015bli si\u0119 do Lucerne w Szwajcarii, gdzie zabrak\u0142o im pieni\u0119dzy. Wr\u00f3cili do Anglii, gdzie okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Mary by\u0142a w ci\u0105\u017cy. Jej ojciec jednak nadal nie chcia\u0142 mie\u0107 z ni\u0105 do czynienia. W dodatku Percy coraz wi\u0119cej czasu sp\u0119dza\u0142 z Claire. 22 lutego 1815 roku Mary urodzi\u0142a przedwcze\u015bnie c\u00f3reczk\u0119, kt\u00f3ra niemal natychmiast zmar\u0142a, co pogr\u0105\u017cy\u0142o pann\u0119 Godwin w depresji. P\u00f3\u017aniej cz\u0119sto nawiedza\u0142y j\u0105 wizje martwego dziecka.<\/p>\n\n\n\n

W tym czasie Percy otrzyma\u0142 spadek po dziadku, co podreperowa\u0142o ich finanse i pozwoli\u0142o na wynaj\u0119cie ma\u0142ej willi w Bishopsgate, na skraju Windsor Great Park. 24 stycznia 1816 roku przyszed\u0142 na \u015bwiat drugi syn pary, William. Claire za\u015b wda\u0142a si\u0119 w romans z lordem George\u2019em Byronem<\/a>, s\u0142ynnym poet\u0105 i ekscentrykiem. Percy i Mary postanowili tego roku sp\u0119dzi\u0107 z nim wakacje w Genewie, wynaj\u0119li wi\u0119c will\u0119 Maison Chapuis nieopodal Jeziora Genewskiego, Byron za\u015b wraz ze swym osobistym lekarzem, Johnem Polidorim<\/a>, zaj\u0119li Vill\u0119 Diodati. By\u0142 to bez w\u0105tpienia pami\u0119tny rok. Wskutek erupcji wulkanicznych wyst\u0105pi\u0142y liczne anomalie pogodowe, cz\u0119sto tragiczne w skutkach. Aby umili\u0107 d\u017cd\u017cyste wieczory, Byron zaproponowa\u0142 swoim go\u015bciom wyzwanie literackie. Celem mia\u0142o by\u0107 napisanie najlepszego opowiadania grozy.<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 pocz\u0105tkowo Mary nie potrafi\u0142a zabra\u0107 si\u0119 do pisania, ostatecznie wpad\u0142a na pomys\u0142, kt\u00f3ry z czasem przerodzi\u0142 si\u0119 w powie\u015b\u0107 \u201eFrankenstein, czyli wsp\u00f3\u0142czesny Prometeusz\u201d. Warto wspomnie\u0107 o inspiracjach autorki. Frankenstein to niemiecka nazwa Z\u0105bkowic \u015al\u0105skich, w kt\u00f3rych w XVII wieku wybuch\u0142a afera z grabarzami bezczeszcz\u0105cymi zw\u0142oki dla wywo\u0142ania zarazy i czerpania z niej korzy\u015bci. Paralele z \u201epotworem\u201d spreparowanym z ludzkich szcz\u0105tk\u00f3w wykradanych z cmentarzy narzucaj\u0105 si\u0119 same, a Mary mog\u0142a zna\u0107 t\u0119 histori\u0119.<\/p>\n\n\n\n

W tym czasie Claire zasz\u0142a w ci\u0105\u017c\u0119, Byron jednak nie kwapi\u0142 si\u0119, by uzna\u0107 dziecko za swoje, zw\u0142aszcza \u017ce dziewczyna nudzi\u0142a go, a zwi\u0105zek z ni\u0105 m\u0119czy\u0142. Ostatecznie Claire wr\u00f3ci\u0142a z Percym i Mary do Anglii. Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pierwsza \u017cona Shelleya, Harriet, pope\u0142ni\u0142a samob\u00f3jstwo. Percy pragn\u0105\u0142 zaopiekowa\u0107 si\u0119 dzie\u0107mi, jednak rodzina Harriet nie chcia\u0142a si\u0119 na to zgodzi\u0107. Aby ukr\u00f3ci\u0107 plotki o skandalicznym zachowaniu poety, Shelley i Godwin wzi\u0119li \u015blub 30 grudnia 1816 roku w ko\u015bciele \u015aw. Mildred w Londynie. Nie pomog\u0142o to jednak sprawie, a s\u0105d odebra\u0142 Percy\u2019emu prawa do dzieci z Harriet.<\/p>\n\n\n\n

2 wrze\u015bnia 1817 roku Mary Shelley urodzi\u0142a kolejne dziecko, Clar\u0119. W tym czasie sko\u0144czy\u0142a pisa\u0107 \u201eFrankensteina\u201d, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 anonimowo w styczniu 1818 roku. Claire, kt\u00f3ra urodzi\u0142a c\u00f3rk\u0119 Alb\u0119, r\u00f3wnie\u017c pr\u00f3bowa\u0142a swoich si\u0142 w pisarstwie, jej powie\u015bci jednak nie uda\u0142o si\u0119 wyda\u0107. Gdy za\u015b Shelleyowie opu\u015bcili Angli\u0119 i udali si\u0119 do W\u0142och, aby zamieszka\u0107 tam na sta\u0142e, wybra\u0142a si\u0119 razem z nimi. Musia\u0142a odda\u0107 dziecko Byronowi, przebywaj\u0105cemu w tym czasie w Wenecji, on za\u015b nada\u0142 mu imi\u0119 Allegra. Kolejne ciosy spada\u0142y r\u00f3wnie\u017c na pisark\u0119 i poet\u0119 \u2013 we wrze\u015bniu 1818 zmar\u0142a Clara, a niespe\u0142na rok p\u00f3\u017aniej William. Pogr\u0105\u017cy\u0142o to Mary w g\u0142\u0119bokiej depresji i odsun\u0119\u0142o od m\u0119\u017ca, kt\u00f3ry nie potrafi\u0142 albo nie chcia\u0142 da\u0107 jej potrzebnego wsparcia. 12 listopada 1819 roku przyszed\u0142 na \u015bwiat Percy Florence Shelley<\/a>, ich jedyne dziecko, kt\u00f3re do\u017cy\u0142o doros\u0142o\u015bci. Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej we Florencji Shelleyowie poznali Edwarda i Jane Williams\u00f3w, z kt\u00f3rymi natychmiast si\u0119 zaprzyja\u017anili.<\/p>\n\n\n\n

W 1822 roku Mary raz jeszcze zasz\u0142a w ci\u0105\u017c\u0119, w czerwcu jednak poroni\u0142a, trac\u0105c przy tym tyle krwi, \u017ce grozi\u0142a jej \u015bmier\u0107. Uratowa\u0142 j\u0105 m\u0105\u017c, kt\u00f3ry natychmiast posadzi\u0142 j\u0105 w lodowatej k\u0105pieli. Dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej Percy wraz z Edwardem Williamsem wybrali si\u0119 na \u017cagle i zgin\u0105\u0142 w czasie sztormu. Ich cia\u0142a zosta\u0142o skremowane zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cym prawem, a Mary zachowa\u0142a serce m\u0119\u017ca na pami\u0105tk\u0119. Jej dawni przyjaciele odwr\u00f3cili si\u0119 od niej, oskar\u017caj\u0105c j\u0105 o pod\u0142e traktowanie Percy\u2019ego. Jedynie Byron stan\u0105\u0142 w jej obronie, czego p\u00f3\u017aniej nigdy mu nie zapomnia\u0142a. Mary zbli\u017cy\u0142a si\u0119 wtedy z Jane Williams, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c jako wdowa musia\u0142a zaopiekowa\u0107 si\u0119 dw\u00f3jk\u0105 male\u0144kich dzieci.<\/p>\n\n\n\n

Ojciec Percy’ego, sir Timothy Shelley \u0142askawie zgodzi\u0142 si\u0119 wyp\u0142aca\u0107 jej pieni\u0105dze na wychowanie ma\u0142ego Percy’ego Florence’a. Stawia\u0142 jednak surowe wymagania co do jego lektur i wyboru szko\u0142y, chc\u0105c uchroni\u0107 go od anarchistycznych i skandalicznych zap\u0119d\u00f3w poety. Mary zajmowa\u0142a si\u0119 spu\u015bcizn\u0105 po m\u0119\u017cu, przy czym cz\u0119sto zmuszona by\u0142a \u0142agodzi\u0107 jego radykalne pogl\u0105dy, i stale podkre\u015bla\u0142a jego geniusz, oraz pisaniem w\u0142asnych powie\u015bci, jednak \u017cadna z nich nie osi\u0105gn\u0119\u0142a takiego statusu jak \u201eFrankenstein\u201d. Opiekowa\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c jedynym synem, Percym Florence\u2019em, kt\u00f3ry wbrew jej nadziejom nie zosta\u0142 wybitnym artyst\u0105. Powr\u00f3ci\u0142a do Londynu, gdzie mieszka\u0142a nieopodal Jane Williams. Bliska relacja \u0142\u0105cz\u0105ca obie kobiety zosta\u0142a przerwana, gdy Mary przy\u0142apa\u0142a Jane na plotkowaniu, \u017ce Percy wola\u0142 Williams od w\u0142asnej \u017cony. W 1827 roku spotyka\u0142a si\u0119 z ameryka\u0144skim aktorem, Johnem Howardem Payne\u2019em, nie przyj\u0119\u0142a jednak jego o\u015bwiadczyn.<\/p>\n\n\n\n

Mary pomaga\u0142a r\u00f3wnie\u017c wielu osobom odrzuconym przez spo\u0142ecze\u0144stwo. Dzi\u0119ki jej staraniom Isabel Robinson i Mary Diana Dods mog\u0142y przeprowadzi\u0107 si\u0119 do Francji i rozpocz\u0105\u0107 nowe \u017cycie jako \u201em\u0105\u017c i \u017cona\u201d. Sama by\u0142a bardzo ostro\u017cna w sprawach damsko-m\u0119skich, odrzucaj\u0105c mi\u0119dzy innymi starania pisarza Prospera M\u00e9rim\u00e9e.<\/p>\n\n\n\n

W latach czterdziestych XIX wieku Mary cierpia\u0142a na mocne migreny i napady parali\u017cu. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce przyczyn\u0105 by\u0142 rak m\u00f3zgu, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do jej \u015bmierci w wieku 53 lat. Cho\u0107 prosi\u0142a, aby pochowano j\u0105 razem z matk\u0105 i ojcem, to jej syn i synowa postanowili umie\u015bci\u0107 jej gr\u00f3b nieopodal swojego nowego domu, w Bournemouth.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mary Wollstonecraft Shelley z domu Godwin Data i miejsce urodzenia 30 sierpnia 1797 rokuLondyn Data i miejsce \u015bmierci 1 lutego 1851 rokuLondyn Rodzice William Godwin (1756-1836)Mary z domu Wollstonecraft (1759-1797)Mary Jane z domu Vial (1768\u20131841) – macocha Rodze\u0144stwo Fanny Imlay (1794-1816) – przyrodnia siostraCharles Gaulis Clairmont (1795-1850) – przyrodni bratClaire Clairmont (1798-1879) – przyrodnia siostraWilliam […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/356"}],"collection":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=356"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/356\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2080,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/356\/revisions\/2080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=356"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}