{"id":217,"date":"2021-01-09T16:23:46","date_gmt":"2021-01-09T15:23:46","guid":{"rendered":"http:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/?page_id=217"},"modified":"2021-12-21T12:27:14","modified_gmt":"2021-12-21T11:27:14","slug":"tomasz-zan","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/tomasz-zan\/","title":{"rendered":"Tomasz Zan"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/td>Tomasz Zan<\/td><\/tr>
Data i miejsce urodzenia<\/strong><\/td>21 grudnia 1796 roku
Miasota<\/td><\/tr>
Data i miejsce \u015bmierci<\/strong><\/td>19 lipca 1855 roku
Kochaczyn<\/td><\/tr>
Rodzice<\/strong><\/td>Karol (1772-?)
Katarzyna z Dylewskich (ok. 1770-?)<\/td><\/tr>
Rodze\u0144stwo<\/strong><\/td>Wincenty
Ignacy
Ewelina
Scholastyka
Benedykta
Stefan<\/td><\/tr>
\u017bona<\/strong><\/td>Brygida \u015awi\u0119torzecka (1825-1900)<\/td><\/tr>
Dzieci<\/strong><\/td>Wiktor (1848-?)
Abdon (1849-1903)
Klemens (1852-1889)
Stanis\u0142aw (1853-1854)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Tomasz Zan, poeta, przyrodnik oraz wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel Towarzystwa Filomat\u00f3w i Zwi\u0105zku Promienistych, by\u0142 synem Karola Zana i jego \u017cony Katarzyny z Dylewskich. Po uko\u0144czeniu nauki w gimnazjum w Mi\u0144sku rozpocz\u0105\u0142 studia na wydziale matematyczno-fizycznym Uniwersytetu Wile\u0144skiego. Na egzaminach wst\u0119pnych pozna\u0142 Adama Mickiewicza<\/a>, z kt\u00f3rym natychmiast si\u0119 zaprzyja\u017ani\u0142.<\/p>\n\n\n\n

13 pa\u017adziernika 1817 roku Mickiewicz i Zan za\u0142o\u017cyli z czterema innymi przyjaci\u00f3\u0142mi (J\u00f3zefem Je\u017cowskim<\/a>, Erazmem Poluszy\u0144skim, Onufrym Pietraszkiewiczem<\/a> i Brunonem Sucheckim) Towarzystwo Filomat\u00f3w, kt\u00f3rego celem by\u0142a wzajemna pomoc w rozwoju intelektualnym, naukowym i literackim, a tak\u017ce moralnym. Za\u015b pod koniec studi\u00f3w w g\u0142owie Tomasza wykrystalizowa\u0142a si\u0119 idea promienisto\u015bci. Wed\u0142ug niej „\u201eka\u017cdy cz\u0142owiek promieniuje si\u0119 stosownie do \u015bcis\u0142o\u015bci i \u0142adno\u015bci swego po\u0142\u0105czenia duszy z cia\u0142em i tworzy woko\u0142o siebie atmosfer\u0119 obszerniejsz\u0105 lub \u015bci\u015blejsz\u0105, mniej lub wi\u0119cej ujmuj\u0105c\u0105 lub wstr\u0119tn\u0105.” Niebawem Promieni\u015bci zacz\u0119li si\u0119 spotyka\u0107 wczesnymi rankami na Pop\u0142awach, gdzie promowali zdrowy i pozytywny tryb \u017cycia, lecz w\u0142adze Uniwersytetu szybko zakaza\u0142y spotka\u0144. Niezra\u017cony Tomasz za\u0142o\u017cy\u0142 Towarzystwo Filaret\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w dobieg\u0142a ko\u0144ca w wyniku procesu prowadzonego przez Miko\u0142aja Nowosilcowa. Zana skazano na rok ci\u0119\u017ckiego wi\u0119zienia w Orenburgu i na zes\u0142anie. W 1829 roku pozna\u0142 niemieckiego przyrodnika Aleksandra von Humboldta i zosta\u0142 jego asystentem. Wsp\u00f3lnie prowadzili badania meteorologiczne. Tomasz wraz z filaret\u0105 Aleksandrem Chod\u017ak\u0105<\/a> za\u0142o\u017cyli muzeum historyczno-przyrodnicze z kolekcj\u0105 eksponat\u00f3w geologicznych w Orenburgu.<\/p>\n\n\n\n

W 1831 roku na zlecenie caratu zorganizowa\u0142 wypraw\u0119 w stepy dzisiejszego Kirgistanu i na Ural, gdzie po wschodniej jego stronie odkry\u0142 z\u0142o\u017ca z\u0142ota. W 1837 roku przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Petersburga, gdzie pracowa\u0142 jako bibliotekarz w Instytucie Geologicznym.<\/p>\n\n\n\n

W 1841 roku pozwolono mu wr\u00f3ci\u0107 do Wilna, gdzie podj\u0105\u0142 prac\u0119 w G\u0142\u00f3wnym Urz\u0119dzie Korpusu In\u017cynier\u00f3w G\u00f3rniczych. Pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej po\u015blubi\u0142 Brygid\u0119 \u015awi\u0119torzeck\u0105, z kt\u00f3r\u0105 doczeka\u0142 czterech syn\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Zmar\u0142 w 1855 roku w swoim maj\u0105tku w Kochaczynie na zapalenie p\u0142uc i zosta\u0142 pochowany w Smolanach ko\u0142o Orszy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tomasz Zan Data i miejsce urodzenia 21 grudnia 1796 rokuMiasota Data i miejsce \u015bmierci 19 lipca 1855 rokuKochaczyn Rodzice Karol (1772-?)Katarzyna z Dylewskich (ok. 1770-?) Rodze\u0144stwo WincentyIgnacyEwelinaScholastykaBenedyktaStefan \u017bona Brygida \u015awi\u0119torzecka (1825-1900) Dzieci Wiktor (1848-?)Abdon (1849-1903)Klemens (1852-1889)Stanis\u0142aw (1853-1854) Tomasz Zan, poeta, przyrodnik oraz wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel Towarzystwa Filomat\u00f3w i Zwi\u0105zku Promienistych, by\u0142 synem Karola Zana i jego \u017cony […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/217"}],"collection":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=217"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/217\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2018,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/217\/revisions\/2018"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}