{"id":2017,"date":"2021-12-27T18:05:58","date_gmt":"2021-12-27T17:05:58","guid":{"rendered":"http:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/?page_id=2017"},"modified":"2021-12-27T18:05:58","modified_gmt":"2021-12-27T17:05:58","slug":"adam-jerzy-czartoryski","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/adam-jerzy-czartoryski\/","title":{"rendered":"Adam Jerzy Czartoryski"},"content":{"rendered":"\n
<\/td>Adam Jerzy Czartorski<\/td><\/tr>
Data i miejsce urodzenia<\/strong><\/td>14 stycznia 1770 roku
Warszawa<\/td><\/tr>
Data i miejsce \u015bmierci<\/strong><\/td>15 lipca 1861 roku
Montfermeil<\/td><\/tr>
Rodzice<\/strong><\/td>Adam Kazimierz (1734-1823)
Izabela z domu Flemming (1745-1835)<\/td><\/tr>
Rodze\u0144stwo<\/strong><\/td>Aleksander Jerzy (1762-1763)
Zofia Maria (1763-?)
Teresa (1765-1780)
Maria Anna (1768-1854)
Konstanty Adam Aleksander (1773-1860)
Zofia (1778-1837)
Gabriela (1780-1781)<\/td><\/tr>
\u017bona<\/strong><\/td>Anna z Sapieh\u00f3w (1798-1864)<\/td><\/tr>
Dzieci<\/strong><\/td>Witold Adam (1822-1865)
Leon (1825-1827)
W\u0142adys\u0142aw (1828-1894)
El\u017cbieta Maria Teresa (1830-?)
Izabela El\u017cbieta (1830-1899)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017c\u0119 Adam Jerzy Czartoryski, m\u0105\u017c stanu, przyw\u00f3dca stronnictwa Hotelu Lambert, pisarz, by\u0142 synem ksi\u0119cia Adama Kazimierza Czartoryskiego, genera\u0142a ziem podolskich i jego \u017cony Izabeli z domu Flemming. W domu odebra\u0142 staranne wykszta\u0142cenie, kt\u00f3re nast\u0119pnie pog\u0142\u0119bi\u0142 podczas wyjazd\u00f3w zagranicznych w wieku nastoletnim – w Niemczech pozna\u0142 Johanna Wolfganga Goethego i Johanna Gottfrieda Herdera, a we Francji przedstawiono go kr\u00f3lowej Marii Antoninie. Po powrocie do kraju przez kilka miesi\u0119cy pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 marsza\u0142ka sejmiku w Kamie\u0144cu Podolskim, po czym wyjecha\u0142 na studia do Edynburga.<\/p>\n\n\n\n

Wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w wojnie polsko-rosyjskiej jako dow\u00f3dca szwadronu (w stopniu podpu\u0142kownika) w 4. Pu\u0142ku Koronnym Przedniej Stra\u017cy oraz rotmistrz chor\u0105gwi 7. Brygady Kawalerii Narodowej. Po bitwie pod Grannem otrzyma\u0142 Krzy\u017c Virtuti Militari, za\u015b nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej odszed\u0142 ze s\u0142u\u017cby i wyjecha\u0142 do Wiednia i Londynu. Po trzecim rozbiorze Polski zosta\u0142 wys\u0142any razem z bratem Konstantym na dw\u00f3r carski, by chroni\u0107 dobra rodowych od gro\u017c\u0105cej im konfiskaty. Adam szybko zacz\u0105\u0142 pi\u0105\u0107 si\u0119 po szczeblach kariery dworskiej, a\u017c zosta\u0142 adiutantem samego wielkiego ksi\u0119cia Aleksandra. Nawi\u0105za\u0142 romans z \u017con\u0105 Aleksandra, El\u017cbiet\u0105 Aleksiejewn\u0105. W latach 1799-1801 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 pos\u0142a rosyjskiego w Kr\u00f3lestwie Sardynii.<\/p>\n\n\n\n

Gdy Aleksander zosta\u0142 carem, mianowa\u0142 Adama jednym ze swoich doradc\u00f3w, cz\u0142onkiem rady do spraw szkolnych w Ministerstwie O\u015bwiaty i cz\u0142onkiem tzw. komitetu urz\u0105dzania \u017byd\u00f3w, a tak\u017ce zast\u0119pc\u0105 ministra spraw zagranicznych. W 1803 roku Czartoryski zosta\u0142 kuratorem wile\u0144skiego okr\u0119gu naukowego. Ca\u0142y czas stara\u0142 si\u0119 walczy\u0107 o spraw\u0119 polsk\u0105, jednocze\u015bnie pozostaj\u0105c wiernym poddanym cara. W 1815 roku na kongresie wiede\u0144skim uda\u0142o mu si\u0119 doprowadzi\u0107 do utworzenia konstytucyjnego Kr\u00f3lestwa Polskiego pod ber\u0142em cara, a tak\u017ce powstania Wolnego Miasta Krakowa i autonomicznego Wielkiego Ksi\u0119stwa Pozna\u0144skiego. W Kr\u00f3lestwie Polskim otrzyma\u0142 stanowiska senatora-wojewody i cz\u0142onka Rady Administracyjnej. W tym czasie po\u015blubi\u0142 Ann\u0119 z Sapieh\u00f3w, i cho\u0107 dzieli\u0142o ich niemal 30 lat, ma\u0142\u017ce\u0144stwo to by\u0142o wyj\u0105tkowo udane.<\/p>\n\n\n\n

W nast\u0119pnych latach, odsuni\u0119ty od funkcji politycznych skupi\u0142 si\u0119 na o\u015bwiacie, i za jego spraw\u0105 Uniwersytet Wile\u0144ski prze\u017cywa\u0142 rozkwit. W czasie procesu filomat\u00f3w Czartoryski interweniowa\u0142 osobi\u015bcie u cara, gdy za\u015b nie przynios\u0142o to \u017cadnych rezultat\u00f3w, poda\u0142 si\u0119 do dymisji. Z kolei po wybuchu powstania listopadowego zosta\u0142 prezesem Rz\u0105du Tymczasowego, a nast\u0119pnie Rz\u0105du Narodowego, ca\u0142y czas jednak liczy\u0142 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 ugody z Miko\u0142ajem I. Po upadku insurekcji poda\u0142 si\u0119 do dymisji i wraz z rodzin\u0105 uda\u0142 si\u0119 na emigracj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tkowo stara\u0142 si\u0119 pozyska\u0107 sojusznik\u00f3w dla sprawy polskiej w Anglii, lecz po dw\u00f3ch latach bezskutecznych pr\u00f3b przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Pary\u017ca. Wci\u0105\u017c intensywnie dzia\u0142a\u0142 w sferze dyplomatycznej, staraj\u0105c si\u0119 zawi\u0105za\u0107 mi\u0119dzynarodowy sojusz przeciw Rosji. W 1843 roku zakupi\u0142 po\u0142o\u017con\u0105 na Wyspie \u015awi\u0119tego Ludwika w Pary\u017cu posiad\u0142o\u015b\u0107 H\u00f4tel Lambert, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 jego centrum dowodzenia i jednym z najwa\u017cniejszych salon\u00f3w Wielkiej Emigracji. Intensywnie dzia\u0142a\u0142 na Wschodzie, szczeg\u00f3lnie na p\u00f3\u0142wyspie ba\u0142ka\u0144skim i w Turcji za spraw\u0105 Micha\u0142a Czajkowskiego.<\/p>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu wojny rosyjsko-tureckiej w 1856 roku s\u0119dziwy ju\u017c Czartoryski postanowi\u0142 wycofa\u0107 si\u0119 z \u017cycia publicznego i przekaza\u0107 kierownictwo stronnictwa m\u0142odszemu synowi, W\u0142adys\u0142awowi. Zmar\u0142 w wieku 91 lat w Montfermeil pod Pary\u017cem, a pochowano go na „polskim” cmentarzu w Montmorency.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Adam Jerzy Czartorski Data i miejsce urodzenia 14 stycznia 1770 rokuWarszawa Data i miejsce \u015bmierci 15 lipca 1861 rokuMontfermeil Rodzice Adam Kazimierz (1734-1823)Izabela z domu Flemming (1745-1835) Rodze\u0144stwo Aleksander Jerzy (1762-1763)Zofia Maria (1763-?)Teresa (1765-1780)Maria Anna (1768-1854)Konstanty Adam Aleksander (1773-1860)Zofia (1778-1837)Gabriela (1780-1781) \u017bona Anna z Sapieh\u00f3w (1798-1864) Dzieci Witold Adam (1822-1865)Leon (1825-1827)W\u0142adys\u0142aw (1828-1894)El\u017cbieta Maria Teresa (1830-?)Izabela […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2017"}],"collection":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2017"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2017\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2024,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2017\/revisions\/2024"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2017"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}