{"id":1504,"date":"2021-01-23T17:40:13","date_gmt":"2021-01-23T16:40:13","guid":{"rendered":"http:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/?page_id=1504"},"modified":"2021-01-25T11:35:02","modified_gmt":"2021-01-25T10:35:02","slug":"ignacy-domeyko","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/ignacy-domeyko\/","title":{"rendered":"Ignacy Domeyko"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/td>Ignacy Domeyko<\/td><\/tr>
Data i miejsce urodzenia<\/strong><\/td>31 lipca 1802 roku
Nied\u017awiadka Wielka<\/td><\/tr>
Data i miejsce \u015bmierci<\/strong><\/td>23 stycznia 1889 roku
Santiago<\/td><\/tr>
Rodzice<\/strong><\/td>Hipolit (1764-1809)
Karolina z domu Ancuta (ok. 1780-1812)<\/td><\/tr>
Rodze\u0144stwo<\/strong><\/td>Adam (1799-1856)
Kazimierz (1803-1875)
Antonina (1805-1881)
Maria (1806-1854)<\/td><\/tr>
\u017bona<\/strong><\/td>Enriqueta Sotomayor Guzm\u00e1n (ok. 1835-1870)<\/td><\/tr>
Dzieci<\/strong><\/td>Enrique (ok. 1857-?)
Hern\u00e1n (ok. 1860-?)
Ana (ok. 1861-1917)
Juan (1863-?)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Ignacy Domeyko, geolog i mineralog, in\u017cynier g\u00f3rnictwa i badacz Ameryki Po\u0142udniowej, a tak\u017ce filomata i przyjaciel Adama Mickiewicza<\/a>, by\u0142 drugim z pi\u0119ciorga dzieci s\u0119dziego ziemskiego Antoniego Domeyki i Karoliny z Ancut\u00f3w, notabene ciotki Maryli Wereszczak\u00f3wny<\/a>. Antoni zmar\u0142 wcze\u015bnie, a opiek\u0119 nad jego rodzin\u0105 roztoczy\u0142 jego brat (r\u00f3wnie\u017c Ignacy). Inny stryj, J\u00f3zef, zainteresowa\u0142 ch\u0142opca naukami przyrodniczymi, w szczeg\u00f3lno\u015bci minera\u0142ami, gdy\u017c sam w m\u0142odo\u015bci studiowa\u0142 w Akademii G\u00f3rniczej we Freibeurgu.<\/p>\n\n\n\n

W 1816 roku Ignacy rozpocz\u0105\u0142 studia na Uniwersytecie Wile\u0144skim, trzy lata p\u00f3\u017aniej do\u0142\u0105czy\u0142 do Towarzystwa Filomat\u00f3w. P\u00f3\u017aniej osiad\u0142 w rodzinnym maj\u0105tku Zapole i gospodarowa\u0142 nim przez kilka lat. Gdy za\u015b rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces filomat\u00f3w, ostrze\u017cony przez Onufrego Pietraszkiewicza<\/a> Domeyko zd\u0105\u017cy\u0142 spali\u0107 najbardziej niebezpieczne dokumenty, co jednak nie uchroni\u0142o go przed aresztowaniem. Dzi\u0119ki staraniom stryj\u00f3w unikn\u0105\u0142 zes\u0142ania, zamiast tego przydzielono mu doz\u00f3r policyjny na czas nieokre\u015blony, zakazano mu tak\u017ce obejmowania stanowisk rz\u0105dowych i opuszczania rodzinnego maj\u0105tku.<\/p>\n\n\n\n

Po wybuchu powstania listopadowego postanowi\u0142 do\u0142\u0105czy\u0107 do walcz\u0105cych, kiedy wi\u0119c wojska powsta\u0144cze wkroczy\u0142y na Litw\u0119, do\u0142\u0105czy\u0142 do korpusu genera\u0142a Dezyderego Ch\u0142apowskiego. W Prusach zosta\u0142 rozbrojony, a nast\u0119pnie internowany w okolicach K\u0142ajpedy. Dopiero w styczniu 1832 roku wyruszy\u0142 w podr\u00f3\u017c do Pary\u017ca, zatrzymuj\u0105c si\u0119 we Freibergu, Dre\u017anie i Lipsku, by zwiedza\u0107 tamtejsze kopalnie i instytuty naukowe.<\/p>\n\n\n\n

We Francji trzyma\u0142 si\u0119 z daleka od polityki i spor\u00f3w emigracyjnych. Zamiast tego uko\u0144czy\u0142 Szko\u0142\u0119 G\u00f3rnicz\u0105 i podj\u0105\u0142 prac\u0119 w Alzacji przy poszukiwaniu z\u0142\u00f3\u017c rud \u017celaza. W dow\u00f3d uznania otrzyma\u0142 propozycj\u0119 pracy w Coquimbo w Chile na stanowisku wyk\u0142adowcy chemii i mineralogii.<\/p>\n\n\n\n

Podr\u00f3\u017c do Chile trwa\u0142a cztery miesi\u0105ce. Na miejscu, poza prac\u0105 na uczelni, zorganizowa\u0142 laboratorium mineralogiczne, pracownie chemiczne i fizyczne, bibliotek\u0119 i szko\u0142\u0119 g\u00f3rnicz\u0105, w kt\u00f3rej prowadzi\u0142 wyk\u0142ady po hiszpa\u0144sku. W 1850 roku po\u015blubi\u0142 chilijk\u0119, Enriquette de Sotomayor Guzman, w kt\u00f3rej zakocha\u0142 si\u0119 od pierwszego wejrzenia. Mimo du\u017cej r\u00f3\u017cnicy wieku (Ignacy by\u0142 od Enriquette starszy o 33 lata!) ma\u0142\u017ce\u0144stwo by\u0142o wyj\u0105tkowo udane.<\/p>\n\n\n\n

W p\u00f3\u017aniejszych latach zajmowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c opracowywaniem podr\u0119cznik\u00f3w mineralogicznych, kt\u00f3re zdoby\u0142y mi\u0119dzynarodow\u0105 s\u0142aw\u0119, a tak\u017ce organizowa\u0142 szereg wypraw maj\u0105cych na celu wyodr\u0119bnienie nowych minera\u0142\u00f3w, kruszc\u00f3w i z\u0142\u00f3\u017c.<\/p>\n\n\n\n

W latach 1884-1888 Ignacy zdecydowa\u0142 si\u0119 na podr\u00f3\u017c do Europy. Najpierw dotar\u0142 na Litw\u0119, gdzie spotka\u0142 si\u0119 z Antonim Edwardem Ody\u0144cem<\/a> i odwiedzi\u0142 c\u00f3rk\u0119 i zi\u0119cia. Nast\u0119pnie pojecha\u0142 do Drezna, Pary\u017ca, Rzymu i Ziemi \u015awi\u0119tej.<\/p>\n\n\n\n

Po powrocie do Chile Domeyko podupad\u0142 na zdrowiu. Po kilku miesi\u0105cach zmagania si\u0119 z chorob\u0105 nowotworow\u0105 zmar\u0142 w wieku 87 lat. Op\u0142akiwa\u0142o go niemal ca\u0142e Chile, gdy\u017c sta\u0142 si\u0119 dla tego pa\u0144stwa postaci\u0105 kultow\u0105. Jego nazwiskiem nazwano pasmo g\u00f3rskie, miejscowo\u015b\u0107 i planetoid\u0119, a tak\u017ce upami\u0119tniono je w kilku nazwach paleontologicznych. Z kolei Mickiewicz wzorowa\u0142 na nim posta\u0107 \u017begoty w III cz\u0119\u015bci „Dziad\u00f3w”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ignacy Domeyko Data i miejsce urodzenia 31 lipca 1802 rokuNied\u017awiadka Wielka Data i miejsce \u015bmierci 23 stycznia 1889 rokuSantiago Rodzice Hipolit (1764-1809)Karolina z domu Ancuta (ok. 1780-1812) Rodze\u0144stwo Adam (1799-1856)Kazimierz (1803-1875)Antonina (1805-1881)Maria (1806-1854) \u017bona Enriqueta Sotomayor Guzm\u00e1n (ok. 1835-1870) Dzieci Enrique (ok. 1857-?)Hern\u00e1n (ok. 1860-?)Ana (ok. 1861-1917)Juan (1863-?) Ignacy Domeyko, geolog i mineralog, in\u017cynier g\u00f3rnictwa […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1504"}],"collection":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1504"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1504\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1519,"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1504\/revisions\/1519"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/paryskiesalonyromantykow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1504"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}